Ocak 2019'da ABD'de Paul Manafort'un avukatları mahkemeye karartılmış bir belge sundu. Gizli kısımlar siyah kutularla kapatılmıştı ve ekranda gerçekten okunmuyordu. Sonra gazeteciler metni seçip kopyaladı ve kutuların altındaki cümleler olduğu gibi ortaya çıktı. Bu ne ilk vakaydı ne de son. "PDF karartma nasıl yapılır?" sorusunun cevabı bu yüzden "üstüne siyah kutu çiz" değil.
Bu yazıda PDF'te yazı karartmanın doğru yolunu, siyah kutunun neden yetmediğini, kişisel verileri (kimlik numarası, IBAN, telefon) nasıl otomatik bulacağınızı ve belgeyi göndermeden önce yapmanız gereken beş kontrolü anlatıyoruz.
PDF karartma nasıl yapılır?
- PDF Karart aracını açıp PDF'i seçin.
- Karartılacak yerleri işaretleyin: fareyle alan çizin, bir kelimeyi aratıp bütün geçişlerini işaretleyin ya da "Kişisel verileri bul" ile hepsini tek seferde bulun.
- Karartma rengini seçin (siyah ya da beyaz). "Meta verileri temizle" açık kalsın.
- Karartın ve indirin.
İşaretlediğiniz alandaki bilgi dosyadan kalıcı olarak silinir. İşlem tarayıcınızda yapılır; gizlemeye çalıştığınız bilgi, karartma sırasında bile hiçbir sunucuya gitmez.
Yeti'nin notu: Kar her şeyi örter ama eriyince altındakiler çıkar. Siyah kutu da kar gibidir. Gerçek karartma ise o bilgiyi dağdan tamamen kaldırmaktır.
Siyah kutu neden işe yaramaz?
PDF sayfası katmanlardan oluşur. Metin bir katmanda, sonradan çizdiğiniz dikdörtgen başka bir katmanda durur. Siyah kutu metni ekranda gizler ama dosyadan silmez. Gizlenen bilgi şu yollarla geri gelir:
- Seç ve kopyala: kutunun üstünden metni seçip başka yere yapıştırmak çoğu zaman yeter.
- Arama: Ctrl+F ile kapatılan kelimeyi aradığınızda görüntüleyici onu bulur.
- Kutuyu silmek: dikdörtgen bir yorum olarak eklendiyse herhangi bir PDF programında seçilip silinebilir.
- Metne dönüştürmek: PDF'i metne ya da Word'e çeviren her araç, kutunun altındaki yazıyı da çıkarır.
Taranmış belgelerde durum daha sinsidir: belgeye daha önce OCR uygulandıysa görüntünün arkasında görünmez bir metin katmanı vardır. Görüntünün üstüne kutu çizseniz bile o gizli metin yerinde kalır.
Gerçek karartma ne yapar?
- Alandaki karakterler sayfanın içerik akışından silinir; yerine yalnızca bir dikdörtgen çizilir.
- Alandaki görsel pikselleri görüntünün içinde boyanır; altta orijinal görüntünün kopyası kalmaz.
- Alana denk gelen yorumlar, form alanları ve çizimler kaldırılır.
PDF Karart bu üçünü birlikte yapar ve sonucu kaydetmeden önce denetler: karartılan alanda hâlâ okunabilir bir şey kalırsa yalnızca o sayfayı görüntüye çevirerek kapatır. Sayfanın geri kalanı seçilebilir ve aranabilir kalır.
Kişisel verileri otomatik bulmak
Uzun bir belgede tek tek kutu çizmek hem yorucu hem de hataya açıktır. Bunun yerine:
- Metin arayın. Bir ismi, adresi ya da dosya numarasını yazın; bütün geçişler işaretlenir. "Yalnızca tam kelime" seçeneği, "Ali" ararken "Alişan"ın da işaretlenmesini önler.
- "Kişisel verileri bul" düğmesine basın. E-posta adresleri, telefon numaraları, IBAN'lar, kart numaraları ve kimlik numaraları tek tıkla işaretlenir. T.C. kimlik numarası, SSN, NINO, PESEL, CPF, Aadhaar gibi numaralar sağlama haneleriyle doğrulandığı için fatura ya da sipariş numaraları yanlışlıkla karartılmaz. İsimler bu taramaya girmez; onları metin aramasıyla ekleyin.
- Kalanları elle çizin. İmza, fotoğraf, logo ve kalıba uymayan bilgiler için.
Taranmış sayfalarda araç önce yazıyı tanır; sizin ayrıca OCR uygulamanıza gerek kalmaz.
Sayfanın dışında kalan bilgiler
Sayfadaki her şeyi doğru karartsanız bile aynı bilgi belgenin başka yerlerinde durabilir:
- Meta veriler: "Yazar" alanında bir isim, "Başlık"ta "Ahmet Yılmaz ihtarname taslak".
- Yer işaretleri: içindekilerde bir kişinin adı.
- Yorumlar ve notlar: "Bunu kaldıralım mı?" türünden notlar.
- Ekli dosyalar: PDF'in içine gömülmüş bir Excel ya da e-posta.
- Dosya adının kendisi: "ayse-kaya-saglik-raporu.pdf" adlı bir dosyanın içini karartmak pek bir şey değiştirmez.
Belgeyi Temizle bunların hepsini tek seferde kaldırır. Karartmadan sonra çalıştırmak iyi bir alışkanlıktır.
Göndermeden önce beş kontrol
- Karartılan kelimelerden birini Ctrl+F ile arayın. Bulunmamalı.
- Siyah kutunun üstünden metni seçip bir metin düzenleyicisine yapıştırın. Hiçbir şey gelmemeli.
- Dosyayı PDF'ten Metne ile metne çevirip gizlenen bilgiyi arayın.
- Belge özelliklerinde yazar, başlık ve konu alanlarına bakın.
- Yan panelde yer işaretleri, ekler ve yorumlar var mı kontrol edin.
Beşi de temizse belge paylaşılmaya hazır.
Sık sorulan sorular
PDF karartma ücretsiz mi?
Evet. PDF Karart ücretsizdir, kayıt gerektirmez ve belgeniz tarayıcınızda işlenir.
Karartma geri alınabilir mi?
Doğru yapılmışsa hayır, olması gereken de bu. Orijinal dosyayı ayrı saklayın, karartılmış kopyayı farklı bir adla kaydedin. Yanlış yeri kararttıysanız orijinalden yeniden başlayın.
PDF'te karartılmış yazı açılabilir mi?
Siyah kutuyla "karartılmış" belgelerde çoğu zaman evet; yukarıdaki yöntemlerle. Gerçek karartmada hayır, çünkü bilgi dosyada yoktur.
Beyaz karartma ne zaman kullanılır?
Belgenin karartıldığı belli olmasın istiyorsanız, örneğin bir şablondan eski bilgileri temizlerken. Resmî belgelerde genellikle siyah tercih edilir; neyin çıkarıldığı görünür olur.
Word'de karartma yapıp PDF'e çevirmek yeterli mi?
Metni Word'de silip yerine kutu koyarsanız evet, ama yalnızca üstüne şekil çizerseniz metin PDF'e de geçer. Emin olmak için PDF'i yukarıdaki beş kontrolden geçirin.
Kısaca
Siyah kutu gizler, karartma siler. Bilgiyi gerçekten kaldıran bir araç kullanın, kişisel verileri otomatik bulun, meta verileri temizleyin ve göndermeden önce beş kontrolü yapın. Daha fazlası için çevrimiçi araçların dosyaları nereye gönderdiğini anlattığımız yazıya bakın.